Trends ongewenste omgangsvormen tot 2017

De Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) is een van de grootste periodieke onderzoeken naar de werksituatie van werknemers in Nederland bekeken door de ogen van werknemers. TNO en het CBS voeren de NEA uit in samenwerking met het ministerie van SZW. De doelpopulatie van de NEA zijn werknemers die in Nederland wonen en werken en tussen de 15 en 65 / 74 jaar  zijn (sinds 2014 tot 74 jaar). In de periode tot 2013 deden jaarlijks gemiddeld ruim 23.000 werknemers aan het onderzoek mee. In 2014 namen 38.000 werknemers deel en in 2015 en 2016 betrof de respons zelfs 46.000 werknemers.

In de NEA is een aantal vragen over ongewenste omgangsvormen in de afgelopen 12 maanden gesteld. Daarbij is meegenomen in hoeverre iemand persoonlijk te maken heeft gehad met:

> pesten door leidinggevenden of collega’s
> ongewenste seksuele aandacht door leidinggevenden of collega’s,
> intimidatie door leidinggevenden of collega’s,
> lichamelijk geweld door leidinggevenden of collega’s,
> intern ongewenst gedrag
Antwoordcategorieën betreffen: | ‘Nee nooit’ | ‘Ja, een enkele keer’ | ‘Ja, vaak’ | ‘Ja, zeer vaak’ |

> persoonlijke discriminatie [antwoordcategorieën | Ja | Nee |

Meer informatie over de NEA vindt u hier.

Figuur: Trends ongewenste omgangsvormen tot 2017

Trends ongewenste omgangsvormen

In 2016:

>  Zet de stijgende trend van pesten op het werk sinds 2013 verder door.
>  Is er een stijging in de ervaren ongewenste seksuele intimidatie.

 

 

Alle nieuwsberichten

Onderzoek Inspectie SZW omgangsvormenbeleid: veel overtredingen

Nieuwsbericht | 13-11-2017 | 15:03

 

Meer maatregelen nodig in risicosectoren om psychosociale arbeidsbelasting tegen te gaan

 

Er is meer aandacht van werkgevers nodig om de aanpak van werkdruk, agressie en ongewenste omgangsvormen aan te pakken. Dit blijkt uit controles die de Inspectie SZW tussen augustus 2016 en maart 2017 heeft gehouden bij incassobureaus, beveiligingsorganisaties, onderwijsorganisaties en gerechten. Het beeld is indicatief en niet representatief voor de gehele sector.

Bij organisaties in deze vier sectoren, waarvan bekend is dat zij meer kans hebben op problemen op het gebied van pesten, agressie en geweld, controleerde de Inspectie SZW of werkgevers voldoende maatregelen nemen om psychische klachten bij hun werknemers te voorkomen.

Tussen augustus 2016 en maart 2017 werden zo’n 70 inspecties uitgevoerd waarbij in totaal 345 overtredingen geconstateerd. 80% van de geïnspecteerde organisaties had één of meer overtredingen. De Inspectie is van oordeel dat de organisaties meer werk moeten maken van de aanpak van psychosociale arbeidsbelasting (PSA).

De Inspectie SZW is in gesprek met de werkgeversorganisaties van de geïnspecteerde sectoren. Zij gaan aan de slag om hun leden te ondersteunen bij een betere aanpak van PSA. Organisaties waar een overtreding is geconstateerd kunnen een herinspectie verwachten.

De Inspectie is ook in gesprek met vertegenwoordigers van arbodiensten, bedrijfsartsen en arbeids- en organisatiedeskundigen om hen te activeren meer werk te maken van het voorkomen van psychosociale arbeidsbelasting.

Psychosociale arbeidsbelasting
De meeste mensen brengen een groot deel van hun tijd op hun werk door. De omgang met collega’s en cliënten kan veel invloed hebben op hoe iemand zich voelt, zeker als er sprake is van pesterijen, geweld, discriminatie of seksuele intimidatie. Dit kan ingrijpende gevolgen hebben in de vorm van ernstige lichamelijke en psychische klachten en kost de werkgevers en de maatschappij veel geld. Ook een hoge werkdruk kan een bron van stress vormen. De werkgever is verplicht grensoverschrijdend gedrag en werkdruk te voorkomen. Maar ook de werknemers zelf dragen hiervoor mede verantwoordelijkheid.

De afgelopen jaren vraagt het ministerie SZW met de campagne “Check je werkstress” steeds aandacht voor de aanpak van werkstress.

Bedrijven kunnen zelf inspecteren op: zelfinspectie werkdruk en ongewenst gedrag

Alle nieuwsberichten

 

#MeToo: gevolgen nog veel ernstiger bij intimidatie

November 2017

 

Persbericht 13 november 2017

Na de beschuldigingen over Harvey Weinstein en het roemloze einde van Kevin Spacey, horen we dagelijks nieuwe voorbeelden van grensoverschrijdend gedrag in de entertainmentbranche. Maar ook in “gewone” organisaties hebben jaarlijks tienduizenden vrouwen te maken met ongewenste seksuele aandacht van hun collega’s of leidinggevende. Uit een studie van onderzoeksbureau SKB blijkt dat 44% van de vrouwen die daarmee te maken krijgen zich daarnaast ook nog geïntimideerd voelt. En juist die combinatie heeft een enorme impact op hun welzijn. Bijna de helft (46%) van de slachtoffers van zowel seksueel ongewenste aandacht als intimidatie heeft het plezier in het werk verloren. Bij de vrouwen waar intimidatie niet speelt is dat 24%. Eén derde (33%) van de slachtoffers waarbij intimidatie in het spel is, wordt neerslachtig bij de herinnering aan die gebeurtenissen. Dat is tien keer zoveel als wanneer er geen sprake is van intimidatie (3%).

#MeToo

MeToo, intimidatie

Als vrouwen in het werk ongewenste seksuele aandacht krijgen van hun collega’s of leidinggevende zijn de gevolgen veel groter als ze zich daarbij ook geïntimideerd voelen.

Grote gevolgen voor het werk

Intimidatie blijkt ook de productiviteit op het werk extra negatief te beïnvloeden. Zo zegt 53% van de slachtoffers die zich tevens geïntimideerd voelen, dat ze daardoor slechter functioneren op het werk. Dat is vier keer zoveel als wanneer er géén sprake is van intimidatie (13%). Ook blijkt dat één op de zes slachtoffers (17%) bepaalde werkzaamheden of plaatsen op het werk vermijdt. Als intimidatie niet meespeelt is dat veel lager, namelijk bij één op de vijftig vrouwen die ongewenste seksuele aandacht hebben gekregen (2%).

Werkgever verantwoordelijk voor veiligheid

De arbowet is duidelijk: de werkgever moet er alles aan doen om te zorgen voor een sociaal veilige werkomgeving. Dat betekent bijvoorbeeld dat preventief beleid wordt gevoerd, dat ongewenst gedrag in de organisatie wordt aangepakt en dat daders daarop worden aangesproken en, indien nodig, sancties volgen. Veel organisaties moeten op dat vlak nog heel wat verbeteren. Uit het onderzoek blijkt namelijk dat ruim één derde van de vrouwen die te maken krijgt met ongewenste seksuele aandacht van collega’s of leidinggevende, dat probleem niet binnen de organisatie of met een vertrouwenspersoon kan bespreken.

Onderzoek onder 7500 vrouwen

De resultaten uit dit onderzoek zijn gebaseerd op enquêtes die door 7573 vrouwen en 6294 mannen uit 73 organisaties zijn ingevuld. Onder hen waren 142 vrouwen en 32 mannen die in de voorafgaande 12 maanden te maken hebben gehad met één of meer incidenten van ongewenste seksuele aandacht door collega’s of leidinggevende. 62 vrouwen en 15 mannen gaven aan dat ze zich in deze in deze periode ook geïntimideerd voelden binnen hun werkkring. De groep mannen was te klein om conclusies te trekken over het effect van intimidatie.

Het onderzoek werd verricht door SKB in Amsterdam, een onderzoekbureau gespecialiseerd in psychosociale arbeidsbelasting.

Alle nieuwsberichten

 

Ongewenste omgangsvormen => inspectieresultaten

Werkstress kan ontstaan door werkdruk, maar ook door ongewenste omgangsvormen, zoals agressie, discriminatie pesten of (seksuele) intimidatie. Of een combinatie daarvan. Van 1 augustus 2016 tot 1 maart 2017 inspecteerde de Inspectie SZW 20 onderwijs-organisaties, 20 incassobureaus, 21 beveiligingsorganisaties, en 9 gerechten. 

Lees de resultaten van de inspectie SZW.

Alle nieuwsberichten

Meer meldingen bij vertrouwenspersoon sinds ‘#MeToo’?

 

Het kan niemand zijn ontgaan; #Metoo ging in oktober viraal. De campagne die actrice Alyssa Milano statte naar aanleiding van de vele beschuldigingen van seksuele intimidatie, aanranding en verkrachting aan het adres van de Amerikaanse filmproducent Harvey Weinstein, gaf vrouwen en mannen wereldwijd de moed om soortgelijke ervaringen te delen.

Leiden deze bekendmakingen ook tot meer meldingen bij vertrouwenspersonen? Hubert Consult heeft een poll uitgevoerd onder vertrouwenspersonen.

Heeft u als vertrouwenspersoon één of meer meldingen ontvangen over seksuele intimidatie in de laatste 3 weken van oktober?#MeToo meldingen vertrouwenspersoon

 

De poll is gesloten. Klik hier voor de resultaten.

Alle nieuwsberichten

Zwijgplicht over seksuele intimidatie

 

Tientallen slachtoffers van seksuele intimidatie zeggen tegen RTL Nieuws dat bedrijven waar ze hebben gewerkt, hen met een vaststellingsovereenkomst dwingen om te zwijgen over wat hen is overkomen. RTL Nieuws deed een rondgang onder 75 arbeidsrechtadvocaten. 57 procent van die advocaten geeft aan dat de meerderheid van de zaken die zij hebben behandeld, is geëindigd in een afkoopsom. Bij de ontbinding van de arbeidsovereenkomst wordt een vaststellingsovereenkomst getekend waarin vaak ook een geheimhoudingsclausule is opgenomen. Slachtoffers van seksuele intimidatie durven hierdoor niet de werkelijke reden van hun ontslag te vertellen. Ook zegt 65 procent van de advocaten dat de zaken zelden of nooit voor een rechter komen.

Volgens FNV vice-voorzitter Kitty Jong hoeven slachtoffers zich niets aan te trekken van de geheimhoudingsclausule. Deze zou in strijd zijn met de vrijheid van meningsuiting die in de grondwet is vastgelegd.

Lees meer

Alle nieuwsberichten

Is een vertrouwenspersoon verplicht?

 

In het kader van de #MeToo campagne klinkt ook de roep om de versterking van de positie voor de vertrouwenspersoon. Deze moet wettelijk verplicht worden.

Hoewel de wettelijke verplichting meer duidelijkheid zal verschaffen, wil Hubert Consult er met klem op wijzen dat het aanstellen van vertrouwenspersonen ook op dit moment al is vereist. Werkgevers die denken nu achterover te gaan zitten totdat het woord 'vertrouwenspersoon' ooit een keer letterlijk in de wet is opgenomen, hebben het dus mis.

Werkgevers zijn op grond van de Arbowet (artikel 3 lid 2) verplicht om een beleid te voeren gericht op het voorkomen (en als dit niet mogelijk is beperken) van psychosociale arbeidsbelasting (hieronder vallen ongewenste omgangsvormen). Werkgevers moeten in een plan van aanpak maatregelen beschrijven hoe ongewenste omgangsvormen worden voorkomen of beperkt. Dit moet gebeuren met inachtneming van de huidige stand van de wetenschap.

In de huidige stand van de wetenschap heeft een organisatie vertrouwenspersonen aangesteld en opgeleid. De Inspectie SZW (de voormalig Arbeidsinspectie) controleert daar ook op! Mocht een medewerker een klacht indienen bij het College van de Rechten van de Mens of een zaak aanspannen bij de rechter, zal één van de eerste vragen aan de werkgever zijn: "Heeft uw organisatie een vertrouwenspersoon?"

Hoewel het woord ‘vertrouwenspersoon’ dus niet in de wet staat, zal een werkgever zonder vertrouwenspersoon, het wel heel moeilijk krijgen om aan te tonen dat het beleid ongewenste omgangsvormen dat hij voert, voldoet aan de huidige stand van de wetenschap.

Alle nieuwsberichten

Regeerakkoord: meer geld voor Inspectie SZW

 

In het regeerakkoord wordt in een oplopende reeks vanaf 2022 structureel 50 miljoen per jaar vrijgemaakt voor de handhavingsketen van de Inspectie van SZW (de voormalige Arbeidsinspectie). De Inspectie wordt dus fors versterkt. De handhavingsketen wordt hiermee in staat gesteld beter toezicht te houden op onder andere onveilige en ongezonde arbeidsomstandigheden, waaronder pesten, seksuele intimidatie, agressie en geweld en discriminatie.

Meer informatie

Is uw beleid op orde (raadpleeg de checklist van de Inspectie SZW)?

Alle nieuwsberichten

Huis van de Klokkenluiders in crisis

19 oktober 2017

Sinds juli 2016 bestaat de Wet Huis voor de Klokkenluiders, die werknemers de mogelijkheid biedt misstanden te melden bij het Huis van de Klokkenluiders in Utrecht. In de zestien maanden dat het Huis van de Klokkenluiders nu bestaat is nog niet één onderzoek naar een gemelde misstand afgerond. 

De misstanden houden aan en klokkenluiders raken gefrustreerd. Zij steken immers hun nek uit. Mede om die reden is bestuursvoorzitter Paul Loven vorige week voortijdig opgestapt. Vlak voor zijn vertrek heeft hij met de vier andere bestuursleden voormalig topambtenaar Maarten Ruys gevraagd onderzoek te doen naar de problemen bij het Huis.

Bron: NRC, Lees meer

Alle nieuwsberichten

Aandeel psychische beroepsziekten stijgt nog steeds

 

September 2017

Ongewenste omgangsvormen leiden vaak tot psychische klachten. In 2016 zijn 2.613 psychische beroepsziekten bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten gemeld. Dit vormt 42% van alle meldingen, waarmee het aandeel in het totaal opnieuw is gestegen. De diagnoses overspannenheid en burn-out vormen het grootste deel van het aantal meldingen (74%). In de meldingen van een posttraumatische stressstoornis (PTSS; 309 meldingen) is een licht stijgende trend zichtbaar.
Bij 60% van de meldingen is er sprake van verzuim dat langer dan drie maanden duurt.

De vijf sectoren waarin psychische beroepsziekten het meest aanwezig zijn, betreffen de gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening, overheid en openbaar bestuur, onderwijs, industrie en de financiële sector.

Als belangrijkste oorzaak wordt inhoudelijke werkbelasting aangegeven (32%), gevolgd door interpersoonlijke problemen zoals werkrelaties, gebrek aan sociale steun, pesten en arbeidsconflicten (21%).

Bron: NCvB

 

Alle nieuwsberichten