HUBERT CONSULT

Op 1 januari 2007 is de nieuwe Arbowet in werking treden. In 1996 bepaalde artikel 4 van de Arbowet nog dat werkgevers verplicht zijn om een beleid te voeren inzake seksuele intimidatie en agressie en geweld. Dit artikel is bij de herziening van de Arbowet vervallen. Daarvoor in de plaats is in artikel 3 (tweede lid) het volgende doelvoorschrift* opgenomen:

De werkgever voert, binnen het algemeen arbeidsomstandighedenbeleid, een beleid gericht op voorkoming en indien dat niet mogelijk is beperking van psychosociale arbeidsbelasting.

Onder psychosociale arbeidsbelasting verstaat de nieuwe Arbowet (artikel 1, lid 3e): de factoren seksuele intimidatie, agressie en geweld, pesten en werkdruk in de arbeidssituatie die stress teweeg brengen.

Onder stress verstaat de nieuwe Arbowet (artikel 1, lid 3f): een toestand die als negatief ervaren lichamelijke, psychische of sociale gevolgen heeft.

In de Memorie van Toelichting op de herziene Arbowet zijn de definities van agressie en geweld, seksuele intimidatie en pesten opgenomen:

Definitie van agressie en geweld (blijft ongewijzigd): Voorvallen waarbij een werknemer psychisch of fysiek wordt lastig gevallen, bedreigd of aangevallen onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met het verrichten van arbeid.

Definitie van seksuele intimidatie (verandert): Enige vorm van verbaal, non-verbaal of fysiek gedrag met een seksuele connotatie dat als doel of gevolg heeft dat de waardigheid van de persoon wordt aangetast, in het bijzonder wanneer een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende situatie wordt gecreëerd.

Definitie van pesten (nieuw): Alle vormen van intimiderend gedrag met een structureel karakter, van een of meerdere werknemers (collega's, leidinggevenden) gericht tegen een werknemer of groep werknemers die zich niet kan of kunnen verdedigen tegen dit gedrag. Een belangrijk element aangaande pesten op het werk is de herhaling van die gedraging in de tijd.

Meer lezen: Informatie Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Verbod op (seksuele) intimidatie in

Wet gelijke behandeling mannen en vrouwen

Sinds 18 oktober 2006 is de noodzaak voor werkgevers om actief beleid inzake (seksuele) intimidatie te voeren nog groter. In de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen (Wgbm/v art. 1a, eerste lid) en het Burgerlijk Wetboek (art. 7:646 lid 6BW) is namelijk een verbod op intimidatie en seksuele intimidatie worden opgenomen.

******************************************************************************

Definities in de Wgbm/v:

Onder intimidatie verstaat de Wgbm/v (art. 1, lid 2)

Gedrag dat met het geslacht van een persoon verband houdt en dat tot doel of gevolg heeft dat de waardigheid van de persoon wordt aangetast en dat een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende omgeving wordt gecreëerd.

Onder seksuele intimidatie verstaat de Wgbm/v (art.1 lid 3)

Enige vorm van verbaal, non-verbaal of fysiek gedrag met een seksuele connotatie dat als doel of gevolg heeft dat de waardigheid van de persoon wordt aangetast, in het bijzonder wanneer een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende situatie wordt gecreëerd.

Artikel 1 (lid 4) van de Wgbm/v

Het is niet toegelaten een persoon te benadelen wegens de omstandigheid dat deze (seksuele) intimidatie afwijst of lijdzaam ondergaat.

******************************************************************************

De nieuwe wet leidt tot een sterkere rechtspositie van de werknemer die klaagt op grond van (seksuele) intimidatie. De rechter kan de bewijslast in bepaalde omstandigheden namelijk verschuiven naar de beschuldigde partij. Over de verschuiving van de bewijslast is in de kranten veel te doen geweest. Hoe zit dat nu? Kan je straks zomaar beschuldigd worden van (seksuele) intimidatie en moet je dan zelf maar zien te bewijzen dat je het niet gedaan hebt? Zo ongenuanceerd ligt het gelukkig niet.

Ten eerste speelt de verschuiving van de bewijslast bij (seksuele) intimidatie bij deze wetswijziging alleen in de verhouding werknemer – werkgever. Een werknemer kan op grond van dit wetsvoorstel een werkgever aanklagen als de werkgever zich schuldig maakt aan (seksuele) intimidatie of als de werkgever onvoldoende heeft gedaan om (seksueel) intimiderend gedrag tussen werknemers onderling te voorkomen.

Ten tweede kan de rechter de bewijslast alleen naar de aangeklaagde werkgever verschuiven als de klagende werknemer de klacht zodanig met feiten kan onderbouwen dat de rechter (seksuele) intimidatie kan vermoeden. De werknemer dient er dus voor te zorgen dat de klacht voldoende aannemelijk wordt gemaakt. Als de aangeklaagde werkgever de gestelde feiten voldoende gemotiveerd betwist, dan is van verschuiving van de bewijslast geen sprake meer. Een blote en ongefundeerde beschuldiging inzake (seksuele) intimidatie is dus onvoldoende.

Met opname van het verbod op (seksuele) intimidatie in de Wgbv/m is er, naast de gang naar de rechter, nog een laagdrempeliger mogelijkheid om te klagen. Een werknemer kan een klacht inzake (seksuele) intimidatie namelijk ook indienen bij de (landelijke) Commissie Gelijke Behandeling. Het oordeel van de Commissie Gelijke Behandeling is weliswaar ‘juridisch niet bindend’ (de Commissie kan de werkgever niet dwingen haar oordeel op te volgen). Het oordeel wordt echter vaak wel nageleefd. De werknemer kan immers altijd nog een rechtszaak aanspannen en het oordeel van de Commissie daarbij inbrengen. De uitspraken van de Commissie Gelijke Behandeling wegen voor werkgevers bovendien zwaar omdat zij worden gepubliceerd. Al met al wordt het voor werkgevers steeds belangrijker om maatregelen te nemen om ongewenste omgangsvormen te voorkomen en tijdig en adequaat te reageren op incidenten.

Bron: Hubert, A.B. (najaar 2006). Handboek VGWM - OR en ongewenste omgangsvormen op het werk. Alphen aan den Rijn: Kluwer (in druk).

Meer lezen: Link informatie Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Onderzoek seksuele intimidatie bij Defensie

Maart 2006

Staatssecretaris Van der Knaap van Defensie stelt een onafhankelijke onderzoekscommissie in onder leiding van commissaris van de koningin in Utrecht, Boele Staal, voor onderzoek naar seksuele intimidatie bij Defensie. Directe aanleiding was een "recente melding" van ernstig wangedrag, zo meldde Defensie.

In het maandblad Oplinie van de vakbond AFMP had een vrouw beschreven hoe ze anderhalf jaar geleden te maken had met wangedrag, seksuele intimidatie en aanranding aan boord van het fregat Tjerk Hiddes. De vrouw heeft aangifte van aanranding gedaan bij de marechaussee. Een andere vrouw zou zelfs zijn verkracht.

Link naar persbericht online

GroenLinks: Aparte inspectiedienst moet discriminatie

op de arbeidsmarkt opsporen

GroenLinks wil dat de Arbeidsinspectie een aparte dienst krijgt, die discriminatie

op het werk aan gaat pakken. Elke sollicitant hoort gelijke kansen te krijgen,

ongeacht leeftijd, etnische achtergrond, geslacht of handicap.

Meer informatie over voorstel GroenLinks

Hulpdienst bij agressie of geweld voor medewerkers in detailhandel

Werknemers in de detailhandel die slachtoffer zijn geworden van agressie of geweld kunnen sinds kort terecht bij de hulpdienst Slachtoffershulp Detailhandel. Via een speciaal telefoonnummer (0800 – 0801) kunnen ze gratis slachtofferhulp krijgen.

De hulpdienst is een gezamenlijk initiatief van het Hoofdbedrijfschap Detailhandel (HBD) en FNV Bondgenoten. Er wordt binnen twee uur gezorgd voor bijstand door een professionele hulpverlener. Meer informatie

Februari 2006

Arbeidsinspectie gaat vervoersbedrijven controleren

Arbeidsinspectie gaat vanaf februari controleren of openbaar-vervoersbedrijven genoeg doen om te voorkomen dat hun medewerkers het slachtoffer worden van agressief gedrag van klanten. Controles zullen plaats vinden bij alle zestien vervoersbedrijven. Gebleken is dat in 2004 zo’n 60 procent van het rijdend personeel in trein, bus, tram en metro één of meer incidenten heeft meegemaakt.

Link naar persbericht online

Discriminatie van mensen met een handicap wordt strafbaar

Discriminatie van mensen wegens hun handicap is met ingang van 1 januari 2006 strafbaar op basis van de artikelen 137 c t/m f en artikel 429 quarter van het Wetboek van Strafrecht. Het aanzetten tot haat of geweld tegen gehandicapten kan eveneens tot vervolging leiden. De wet heeft betrekking op de discriminatie van mensen met een lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap. Ook chronisch zieken vallen onder de reikwijdte van de wet, maar dan moet die chronische ziekte tevens een handicap zijn.

Bedrijven of diensten die -zonder dat daarvoor een goede reden bestaat- niet toegankelijk zijn voor mensen met een handicap kunnen strafrechtelijk vervolgd worden. Uit het discriminatieverbod kan voortvloeien dat sommige ondernemers voorzieningen moeten treffen. Bron

Januari 2006

De 'verplichte' nieuwjaarszoenen

Rond de jaarwisseling komen de omgangsvormen rondom het wensen van een 'Gelukkig nieuwjaar' weer in de belangstelling. Steek je je hand op en roep je "De beste wensen"? Geef je elkaar een hand? Zoen je elkaar en hoe vaak dan?

Hoogleraar ontwikkelingspsychologie

Dolph Kohnstamm ergert zich aan de vanzelfsprekendheid waarmee het nieuwjaarsgezoen plaatsvindt. Hij schreef een Essay: Tegen het almaar drie keer zoenen in het sociaal verkeer (PdF). Zoenen is volgens hem een intimiteit die je normaal alleen met vrienden of geliefden deelt. "... maar met oud en nieuw ben je bijna verplicht om iedereen te zoenen. Ook die collega waar je een hekel aan hebt" (De Telegraaf, 29 december 2005). Voor mensen die zich er ook ongemakkelijk onder voelen, heeft hij buttons ontworpen met bijvoorbeeld de tekst: "Ik zoen je niet" of "Ik geef je een hand" (link naar buttons). Ook zijn op zijn site diverse affiches te downloaden die een en ander duidelijk kunnen maken.

Met zijn buttons heeft Kohnstamm de discussie op gang gebracht. Zijn site heeft enige tijd plat gelegen vanwege de overweldigende belangstelling. Maar wat zegt de Arbowet hierover eigenlijk? Is hier mogelijk sprake van seksuele intimidatie? Net als bij andere handelingen die op het grensvlak liggen tussen gewenste en ongewenste intimiteit, bepaalt iemand zelf wat hij wel en niet prettig vindt (al dan niet ondersteund met buttons). Werknemers die geen respect hebben voor de grenzen van de ander, zijn fout bezig.

Augustus 2005

Onderzoek

goede voorbeelden van beleid tegen

ongewenste omgangsvormen

Organisaties gezocht die willen participeren.

Onderzoek

Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) laat een onderzoek uitvoeren naar goede (toepasbare) praktijken van de aanpak van ongewenste omgangsvormen bij bedrijven.

Onder ongewenste omgangsvormen wordt hier verstaan: geweld, agressie, pesten, conflicten, seksuele intimidatie en discriminatie. Het gaat hierbij om ongewenste omgangsvormen tussen medewerkers in een bedrijf onderling (intern) én tussen klanten en medewerkers (extern).

Er wordt momenteel een quick scan uitgevoerd binnen een groot aantal branches, zoals (academische) ziekenhuizen, geestelijke gezondheidszorg, gehandicaptenzorg, gemeenten, welzijn en jeugdhulpverlening, ambulancezorg, primair en voortgezet onderwijs, recreatie en zwembaden, beveiligingsbranche, politie, dienst justitiële inrichtingen, ambulante handel en detailhandel, en openbaar vervoer (o.a. taxibranche). De uitvoerende onderzoeksbureaus (DSP-groep en Steinmetz) zijn op zoek naar voorbeelden die inspirerend en leerzaam zijn voor andere bedrijven en instellingen in dezelfde en andere branches.

Het onderzoek is opgedeeld in 2 ronden:

Eerste ronde: doel van de eerste ronde (quick scan) is het opsporen van ongeveer 50 bedrijven die iets kunnen vertellen van hoe zij het beleid en voorbeelden rond ongewenste omgangsvormen in hun eigen bedrijf aanpakken. Met die bedrijven nemen de onderzoeksbureaus contact op voor een telefonisch interview van ongeveer een half uur. Ook bestaat interesse in schriftelijke informatie, zoals beleidsstukken (notities, projectplannen, rapportages, nieuwsbrieven enz.). Alle bedrijven die worden geselecteerd voor dit onderzoek worden beknopt beschreven in een rapportage voor SZW.

Tweede ronde: van de goede voorbeelden worden de 20 meest inspirerende geselecteerd voor een diepgaander onderzoek. Hiervan worden journalistieke en aansprekende beschrijvingen gemaakt. Het plan is die voorbeelden te bundelen in een boekje dat ter beschikking wordt gesteld via een arbonet.

Verzoek

Hubert Consult verzoekt u hierbij mee te werken aan dit onderzoek, indien:

1. Uw bedrijf/ instelling aantoonbaar beleid (projecten, maatregelen (incl.verbouwingen, trainingen e.d.) voert ter voorkoming en bestrijding van ongewenste omgangsvormen op de werkvloer.

2. U van mening bent dat uw bedrijf/ instelling beleid voert en bijbehorende maatregelen treft die inspirerend en leerzaam (kunnen) zijn voor andere bedrijven/ instellingen.

3. U geen bezwaar heeft tegen het naar buiten brengen van uw beleid, concrete maatregelen en projecten en ervaringen daarmee.

Indien u aan dit onderzoek deel wilt nemen; neemt u dan (voor nadere informatie) zo spoedig mogelijk contact op met: Drs. Adrienne Hubert

Tel: 071-5174222 / a.hubert@hubertconsult.nl

Indien u in dit onderzoek participeert wordt er een afspraak gemaakt voor een telefonisch interview in augustus.

Juli 2005

Arbeidsinspectie: Beleid agressie en geweld in de

geestelijke gezondheidszorg voldoet niet

De Arbeidsinspectie controleert of organisaties een beleid voeren inzake agressie en geweld (en andere ongewenste omgangsvormen). Meer dan de helft van de gecontroleerde instellingen in de geestelijke gezondheidszorg spant zich nog niet voldoende in om werknemers te beschermen tegen agressie en geweld van cliënten, zo concludeert de Arbeidsinspectie in het rapport Geestelijke Gezondheidszorg 2004.

Het rapport bevat de resultaten van inspecties bij ruim negentig instellingen. In totaal werden van deze instellingen 414 locaties bezocht. De onderzoeken vonden plaats met het oog op de hoge arbeidsrisico’s waarmee werknemers in de Geestelijke Gezondheidszorg te maken hebben.

De Arbeidsinspectie constateerde dat in 240 gevallen dat het beleid tegen agressie en geweld niet aan de Arbowet voldeed. De Arbeidsinspectie blijft controleren tot alle tekortkomingen zijn weggenomen.

Bron:

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Juli 2005

Arbeidsinspectie gaat beleid inzake agressie en geweld in zwembaden controleren

De Arbeidsinspectie onderzoekt de komende maanden of medewerkers van zwembaden voldoende worden beschermd tegen agressie en geweld. Tot en met februari 2006 bezoekt de inspectie 300 zwembaden in het hele land. Het gaat zowel om gemeentelijke baden als zwembaden die particulier geëxploiteerd worden, bijvoorbeeld op campings en bungalow- of attractieparken.

Bron: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Arbeidsinspectie onderzoekt beleid inzake agressie en geweld

van winkeliers

De Arbeidsinspectie gaat onderzoeken welke maatregelen winkeliers nemen tegen agressie en geweld door klanten. Tot en met november bezoeken inspecteurs in de steden 450 winkels.

Ook in de Thuiszorg onderzoekt de Arbeidsinspectie de maatregelen tegen agressie en geweld. Thuishulpen hebben vaak te maken met onveilige situaties, zoals agressie en geweld door klanten.

Soms moeten zij ’s avonds door onveilige buurten om klanten te bezoeken.

Persberichten: Arbeidsinspectie onderzoekt agressie in detailhandel

Arbeidsinspectie controleert thuiszorg

Mobbing in de nieuwe Grote Van Dale

Hubert Consult heeft de elementen aangedragen voor een nieuwe definitie van mobbing in de nieuwe Grote Van Dale. De definitie moest kort en handzaam zijn.

De oude definitie van mobbing luidde:

mobbing = psychoterreur. (waarbij psychoterreur = geestelijke terreur).

In deze oude definitie lijkt het alsof lichamelijk geweld niet tot mobbing wordt gerekend. Bovendien wordt het systematische karakter van mobbing onvoldoende benadrukt.

De nieuwe definitie zal de volgende elementen bevatten:

mobbing =

systematisch vernederend, intimiderend of vijandig gedrag,

gericht op steeds dezelfde persoon,

die zich hiertegen niet weet te verweren.

Eén derde van de minderheden ervaart discriminatie

Op 14 april j.l. heeft Staatssecretaris van Hoof het rapport 'Onderzoek etnische minderheden op de arbeidsmarkt' aan de Tweede Kamer aangeboden. Het rapport gaat ook kort in op de situatie van werkende minderheden.

De onderzoekers constateren een gebrekkige doorstroom en een voortijdige uitstroom van allochtonen. Dit is deels toe te schrijven aan objectieve oorzaken zoals het feit dat veel etnische minderheden werkzaam zijn in kwetsbare segmenten van de arbeidsmarkt, maar ook aan niet-objectieve oorzaken zoals discriminatie en onvoldoende acceptatie op de werkvloer. Ongeveer een derde van de geïnterviewde etnische minderheden heeft wel eens discriminatie op de werkvloer ervaren. Veel allochtone werknemers voelen zich desondanks over het algemeen wel geaccepteerd door collega’s, zo blijkt uit het onderzoek.

Meer informatie in het onderzoeksrapport:

Onderzoek `Etnische minderheden op de arbeidsmarkt`

Geen bescherming voor klokkenluiders in bedrijfsleven

De FNV en Groen Links hebben zich ervoor ingezet klokkenluiders in het bedrijfsleven beter te beschermen. Groen Links heeft een initiatiefvoorstel voor wetgeving gedaan.

Het kabinet voelt er echter weinig voor om klokkenluiders in het bedrijfsleven tegen

ontslag te beschermen. Een wettelijke vergoeding voor klokkenluiders noemt het kabinet ‘een verkeerd signaal’, zo schreef het op 5 april j.l. in een brief aan de

Tweede Kamer. Werkgevers en werknemers zijn zelf verantwoordelijk voor het oplossen

van vermeende misstanden, aldus de verantwoordelijk ministers.

Lees meer:

FNV: 'Overheid laat klokkenluiders barsten'

Nu.nl: 'Klokkenluiders hebben geen bescherming nodig'

Subsidie voor gemeenten die agressie en pesten op het werk

aan willen pakken

Vanaf 1 april is het nieuwe subsidieprogramma ‘Werken aan gezond werk’ van het A+O fonds Gemeenten van kracht.

Het subsidieprogramma voor 2005 en 2006 omvat vijf subsidieregelingen voor verschillende soorten activiteiten. Hiermee kan een gemeente bijvoorbeeld subsidie aanvragen voor preventiemaatregelen uit het arbojaarplan, zoals trainingen en voorlichting over agressie en pesten. Bij de regeling ‘Meer weten met uw netwerk’ kan een gemeente bovendien subsidie aanvragen voor deskundigheidsbevordering met buurgemeenten in de regio.

In de brochure ‘Werken aan gezond werk’, staat precies hoe u gebruik kunt maken van de subsidiemogelijkheden en wat de spelregels zijn. Deze informatie is ook te vinden op de website van het A+O fonds Gemeenten: http://www.aeno.nl/arbo_verzuim_reintegratie/subsidie_02.php

Dienst Justitiële Inrichtingen gaat

ongewenst gedrag onder gevangenispersoneel aanpakken

Gevangenismedewerkers hebben niet alleen te maken met agressie en geweld van gedetineerden, maar ook met onderling geweld door collega’s en leidinggevenden. In december 2004 was Hubert Consult uitgenodigd deel te nemen aan een expertmeeting van Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) waarin de aanpak van het onderling geweld centraal stond.

In het kader van het Arboplusconvenant heeft DJI nu maatregelen geformuleerd die het ziekteverzuim ten gevolge van ongewenst gedrag moet reduceren.

De maatregelen hebben betrekking op preventie van onderling geweld, begeleiding op de werkplek en verbetering van de klachtenafhandeling en de opvang van slachtoffers. Verder komen er cursussen en trainingen voor groepen medewerkers om hen bewust te maken van het probleem en manieren om het op te lossen. Ook voor leidinggevenden wordt een training ontwikkeld. Het management heeft een voorbeeldfunctie en de stijl van leidinggeven heeft veel invloed op de mate waarin onderling geweld optreedt.

Meer informatie: persbericht SZW

Informatienummer discriminatie

Mensen weten het landelijke telefoonnummer en de internetsite om discriminatie op de arbeidsmarkt te melden steeds vaker te vinden. Het aantal klachten over discriminatie neemt overigens niet toe. Dit blijkt uit een evaluatie van de campagne ‘Discriminatie? Bel Gelijk!’ die staatssecretaris Van Hoof van Sociale Zaken en Werkgelegenheid naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

‘Discriminatie? Bel Gelijk!’ ging op 29 juni 2004 van start. De campagne moest bekendheid geven aan het landelijke telefoonnummer 0900-235435 of 0900-belgelijk en aan de internetsite www.belgelijk.nl.

Bron: Ministerie van SZW (29 maart 2005)

Eindrapport: `Disciminatie? Bel Gelijk!`

Evaluatie Arbowet inzake ongewenste omgangsvormen

Op 10 december 2004 heeft staatssecretaris Van Hoof van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid het onderzoek 'de Evaluatie van de Arbowet inzake ongewenste omgangsvormen’ naar de Tweede Kamer gestuurd. In het onderzoek is nagegaan hoevaak agressie, geweld en seksuele intimidatie voorkomen op de werkvloer en wat werkgevers eraan doen.

De telefonische enquête onder bijna 700 werkgevers laat zien dat de verplichtingen uit de Arbowet steeds beter worden nageleefd. Grote bedrijven doen dat beter dan kleine.

Onderwerpen die in het beleid ongewenste omgangsvormen expliciet worden benoemd:

Agressie en geweld

=> door 27% van alle organisaties

=> door 79% van organisaties vanaf 200 werknemers

Seksuele intimidatie

=> door 28% van alle organisaties

=> door 84% van organisaties vanaf 200 werknemers

Pesten

=> door 17% van alle organisaties

=> door 56% van organisaties met 200 of meer werknemers

Discriminatie

=> door 31% van alle organisaties

=> door 78% van organisaties met 200 of meer werknemers

Conflicten

=> door 37% van alle organisaties

=> door 50% van organisaties met 200 of meer werknemers

(Van Dam & Engelen, 2004)

Het percentage bedrijven dat een vertrouwenspersoon heeft aangesteld (53% versus 34% in 2000) en een klachtenprocedure heeft opgesteld (21% versus 19% in 2000) is toegenomen. Van de bedrijven met 200 of meer werknemers heeft zelfs 90 procent een vertrouwenspersoon en 78 procent een klachtenprocedure.

Minder goed is het gesteld met het opleiden van leidinggenvenden. Slechts 8 procent van de werkgevers laat de leidinggevenden trainen in het signaleren en bespreekbaar maken van ongewenste omgangsvormen (Van Dam & Engelen, 2004). Hier is dus nog veel werk te verrichten.

U kunt het onderzoeksrapport downloaden via volgende link:

Evaluatie van de Arbowet inzake ongewenste omgangsvormen, Eindrapport

Van Dam, Y, Engelen, M. (2004). Evaluatie Arbowet inzake ongewenste omgangsvormen op het werk. Den Haag: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

FNV OPENT MELDPUNT DISCRIMINATIE

De FNV heeft eind november een meldpunt discriminatie geopend. De werkloosheid onder etnische minderheden is sinds de afschaffing van de wet SAMEN gestegen (van 9 naar 14 procent). De FNV wil het meldpunt minimaal een jaar openhouden om klachten te inventariseren. Uiteindelijk moet dit leiden tot een zwartboek. De bevindingen zullen onder andere met werkgevers worden besproken.

ONDERZOEK NAAR DISCRIMINATIE VAN ALLOCHTONEN OP DE ARBEIDSMARKT

Staatssecretaris Van Hoof van Sociale Zaken en Werkgelegenheid laat onderzoeken of allochtonen belemmeringen ondervinden op de arbeidsmarkt. Hij wil weten in hoeverre discriminatie, culturele problemen en meer objectieve problemen zoals opleidingsniveau, daarbij een rol spelen. Tegelijkertijd laat hij mogelijke oplossingen in kaart brengen. Op die manier wil Van Hoof samen met betrokken partijen de problemen op een doelgerichte manier aanpakken.

START LANDELIJK NETWERK DIVERSITEITSMANAGMENT

Er is een Landelijk Netwerk Diversiteitsmanagement (Div) van start is gegaan. Deze organisatie gaat werkgevers ondersteunen om in hun personeelsbeleid aandacht te besteden aan bijzondere groepen, zoals ouderen, allochtonen en vrouwen. Het netwerk wil bedrijven bewust maken van het belang van een gevarieerd personeelsbestand.

Het netwerk dient als vraagbaak voor organisaties die een meer divers personeelsbeleid willen ontwikkelen en gaat kennis en goede voorbeelden verzamelen en verspreiden. Het netwerk gaat waar mogelijk gebruik maken van kennis die al aanwezig is bij bijvoorbeeld sociale partners, belangengroeperingen of branche-organisaties.

Meer informatie over het Landelijk Netwerk Diversiteitsmanagement, Div is te vinden op www.div-management.nl

Arbobeleid rond agressie en geweld bij veel scholen niet in orde

De Arbeidsinspectie heeft tussen medio september 2003 en jul 2004 in totaal 402 scholen in het basisonderwijs en 591 scholen in het voortgezet onderwijs gecontroleerd op het naleven van de Arbowet inzake agressie en geweld tegen werknemers.

Bij 21 procent van de onderzochte basisscholen bleken de maatregelen op het gebied van agressie en geweld onvoldoende. Er was onvoldoende voorlichting naar leerkrachten toe en er waren weinig maatregelen om de gevolgen na een incident te beperken. Wel hadden veel scholen schoolregels over omgangsvormen opgesteld. Eén op de zes ondervraagde werknemers wordt in ernstige mate blootgesteld aan agressie en geweld.

In het voortgezet onderwijs was er bij 1 op de 3 scholen te weinig aandacht voor agressie en geweld. Eén op de vier werknemers wordt wel eens geconfronteerd met agressie en geweld.

Meer info: Eindverslag inspectieproject primair onderwijs

Eindverslag inspectieproject voortgezet onderwijs

De vertrouwenspersoon in het onderwijs

geheimhouding en meldingsplicht

Vertrouwenspersonen hebben een geheimhoudingsplicht, welke is vastgelegd in het Wetboek van Strafrecht (art. 272 WvSr). Aangifteverplichting (art. 160 WvSv) bestaat alleen bij verkrachting, moord, doodslag, ambtsmisdrijven of wanneer de veiligheid van de staat in gevaar is.

Echter, op 2 februari 1999 is de wet 'Wijziging van enkele onderwijswetten in verband met onder meer de bestrijding van seksueel misbruik en seksuele intimidatie in het onderwijs' aangenomen door de Tweede Kamer. Hierdoor moeten vertrouwenspersonen die informatie krijgen over (vermeende) zedenmisdrijven, zoals omschreven in het Wetboek van Strafrecht XIV (ontucht, aanranding, verkrachting) door een personeelslid met een minderjarige leerling, melden bij het bevoegd gezag. Het bevoegd gezag is verplicht, na consult van de vertrouwensinspecteur, aangifte te doen bij de politie. De meldingsplicht geldt alleen voor intern onderwijspersoneel en interne vertrouwenspersonen.

Meer informatie : http://www.minocw.nl/veiligeschool/misbruik/07.html

The 4ht International Conference on bullying and harassment

- Norway -

In juni vindt de vierde internationale conferentie over 'pesten en lastigvallen op het werk' plaats. De Conferentie vindt plaats in Bergen (Noorwegen) waar wetenschappers uit de hele wereld de nieuwe ontwikkelingen en onderzoeksbevindingen in het vakgebied bekendmaken.

Adrienne Hubert van Hubert Consult zal op deze conferentie de resultaten die met de LEidse Mobbing Schaal behaald zijn presenteren. Meer informatie over de conferentie en het programma vindt u op: www.bullying.no.

Veel aandacht voor seksuele intimidatie

door beschuldigingen tegen Lubbers

Sinds de hoge commissaris voor de vluchtelingen Ruud Lubbers is beschuldigd van seksuele intimidatie bestaat er vanuit de media weer veel aandacht voor dit probleem. Een overzicht van verschillende nieuwsberichten vindt u op

de RTL Nieuwspagina.

24 mei 2004:

Vier op de vijf CAO’s bevat een klachtenregeling

Uit een representatief onderzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid onder 111 CAO’s blijkt dat vier op vijf CAO’s een regeling voor werknemers bevat voor het indienen van een klacht.

Behalve om regelingen voor klachten over de arbeidsovereenkomst gaat het vooral om regelingen die het werknemers mogelijk maken klachten in te dienen over bijvoorbeeld agressie, seksuele intimidatie, of de verplichting om – ondanks gewetensbezwaren – bepaalde taken te verrichten. Dit is bij een op de vijf onderzochte klachtenregelingen het geval.

Link naar persbericht online

12 mei 2004:

Antwoorden op Kamervragen over toename van mobbing / pesten

Staatssecretaris Rutte beantwoordt de Kamervragen die Jet Bussemaker 23 april 2004 stelde aan minister Aart Jan de Geus van Sociale Zaken. Vooral tegen ongewenst gedrag waaraan seksuele intimidatie of discriminatie ten grondslag ligt zijn werknemers beschermd.

De staatssecretaris stelt dat op grond van de Arbowet “dient een werkgever actief een beleid te voeren, dat voorkomt dat een intimiderende, vijandige of onaangename werkomgeving wordt gecreëerd waardoor de werkprestaties van een persoon worden aangetast.“ Echter bij dit antwoord staat niet vermeld dat deze verplichting alleen expliciet is gemaakt voor ongewenst gedrag van seksuele aard (zie Arbowet, Artikel 1, lid 3 sub e). Er zijn vele vormen van pesten waarbij geen relatie met seksueel getint ongewenst gedrag bestaat.

Beantwoording kamervragen: Persberichten - Overheid.nl

23 april 2004:

Onvoldoende bescherming tegen pesten

Uit schriftelijke Kamervragen, die de Pvda'er Jet Bussemaker 23 april 2004 stelde aan minister Aart Jan de Geus van Sociale Zaken, blijkt dat de huidige wet- en regelgeving nog onvoldoende bescherming biedt tegen ongewenste omgangsvormen op het werk. De vragen werden gesteld naar aanleiding van een onderzoek van de Landelijke Ontslaglijn (zie bericht hieronder), waaruit blijkt dat pesten met 50% is toegenomen.

Bussemaker suggereert dat ontslagvergunningen niet langer op oneigenlijke gronden als pesten op het werk moeten worden afgegeven. Daarentegen moet de werkgever aantonen dat hij voldoende heeft gedaan om pesten te voorkomen, overeenkomstig de systematiek van de Wet Poortwachter => bij onvoldoende reïntegratie-inspanningen wordt de WAO-aanvraag teruggestuurd.

Bron: Kamervragen 2003-2004. Vraagnr. 2030413470. Tweede Kamer.

Gearchiveerde nieuwsberichten

§ Europees Project: "MOBBING - Raising awareness on women victims of mobbing" (mei / juni 2004)

§ Pesten neemt toe: onderzoek ontslaglijn (april 2004)

§ Supermarkten pesten personeel weg (april 2004)

§ Meer prioriteit voor mediation (april 2004)

§ Subsidie voor projecten discriminatie (april 2004)

§ Arbeidsinspectie gaat beleid op seksuele intimidatie en agressie controleren

§ Verbod op leeftijdsdiscriminatie

§ Weinig deskundigheid bij hulpverleners over ongewenst gedrag

§ Celstraf voor pesten op het werk

§ Toename arbeidsgeschillen

§ Verbod op discriminatie op grond van handicap

§ Publikatie: Praktijkcahier VGWM-commissies

§ Ontslag wegens ongewenst gedrag: gedragscode belangrijk!

§ Kledingvoorschriften

§ Publicatie: Praktijkboek Welzijn

§ Waarden en normen WWR-rapport

§ Tabakswet en conflictstof

§ Onderzoek racisme

§ Publicatie: “Je moet elkaar toch wel kunnen aanraken op het werk!?“

§ Intimidatie medewerkers (onderzoek)

§ Stijgende bloeddruk door onredelijke manager

§ Discriminatie op het werk (ILO-onderzoek)

§ Initiatiefwet bescherming klokkenluiders

§ STAR: Omgaan met vermoedens van misstanden

§ Publicatie: Zorgen over agressie

§ Pesten in Australië

§ Nep-onderzoek naar pesten

§ Psychosociale risico’s op het werk: Europese perspectieven

§ Agressie en pesten in Arboconvenant gemeenten

§ Regiobijeenkomsten agressie en pesten

§ Pilotprojecten agressie en pesten

§ Publicatie: OR en ongewenste omgangsvormen op het werk

§ TV-Actualiteitenprogramma Het Elfde Uur: Pesten neemt toe in tijden van recessie

§ Publicatie: OR en ongewenste omgangsvormen op het werk

§ Omgangsvormen en integriteit (CNV-onderzoek)

§ Onderzoeksrapport: Preventing Violence and Harassment in the Workplace

§ Publicatie: Mobbing een extreme vorm van Sociale stress

§ Hoe vaak trekken klokkenluiders aan het kortste eind?

§ Closing Event on the European Week on Safety and Health 2002

§ Publicatie/Onderzoek: Arbeidsconflicten en arbeidsuitval

§ Publicatie: Werklust . Hoe ver kun je gaan?

§ Publicatie: Bullying and Emotional Abuse in the Workplace (eerste internationale boek over pesten op het werk)

TV- Actualiteitenprogramma 'Het Elfde Uur':

Pesten neemt toe in tijden van recessie

Pesten neemt toe in tijden van recessie.

Andries Knevel ging hierover in gesprek met

drs. Adrienne Hubert tijdens het actualiteitenprogramma Het Elfde Uur op 1 april 2003. Tijdens het gesprek werd ondermeer ingegaan op de gevolgen van pesten voor slachtoffers en omstanders en de fouten die gemaakt worden bij de oorzakenanalyse.

Drs. Adrienne Hubert

Het programma bekijken of meer informatie:

link programma

Ongewenste omgangsvormen op het werk

Praktijkcahier VGWM-commissies

In opdracht van uitgeverij Kluwer heeft Hubert Consult een praktijkcahier 'ongewenste omgangsvormen op het werk' geschreven. Het cahier gaat in op definities, voorkomen, gevolgen, wetgeving, taken en bevoegdheden van de OR en beleid ongewenste omgangsvormen. Het cahier bevat een handige checklist voor het op stellen van beleid.

Publicatie:

Hubert, A.B. (2003). OR en ongewenste omgangsvormen op het werk. Praktijkcahier.

Alphen aan den Rijn: Kluwer bv.

OR en ongewenste omgangsvormen op het werk

(Kluwer Themakatern)

door Adrienne Hubert

Een slechte werksfeer is een van de sterkste risicofactoren voor langdurig verzuim wegens psychische klachten, zo blijkt uit onderzoek van de Commissie Psychische Arbeidsongeschiktheid*. Gelukkig zijn er steeds meer organisaties die maatregelen nemen om ongewenste omgangsvormen op het werk te vóórkomen en te bestrijden. De OR kan een belangrijke rol spelen bij het totstandbrengen van beleid in de organisatie.

Dit zojuist verschenen themakatern van uitgeverij Kluwer, geeft de OR handvatten bij de aanpak van ongewenste omgangsvormen. Het gaat in op oorzaken van ongewenste omgangsvormen, het vóórkomen, de gevolgen, en de taken en bevoegdheden van de OR bij het opstellen van een beleid ongewenste omgangsvormen.

Bestelinformatie:

Kluwer, Alphen aan den Rijn

ISSN: 1384 -6582

* Veerman, T.J., Schoemaker, C.G., Cuelenaere, B., Bijl, R.V., Giezen, A.M., Hubert, A.B., Binnendijk, S., Prins, R., Dorsselaer, S. van, Leitinen-Krispijn, S. (2001). Psychische arbeidsongeschiktheid. Een overzicht van actuele feiten en cijfes. Doetinchem: Elsevier bedrijfsinformatie b.v.

Praktijkboek Welzijn 2003/2004

De mens in de organisatie

Onlangs is het Praktijkboek Welzijn 2003/2004 van uitgeverij Kluwer verschenen. Het boek is bedoeld voor iedereen die in de praktijk met het welzijn van medewerkers te maken heeft: leidinggevenden, personeelsfunctionarissen, eerstelijns adviseurs, arbocoördinatoren, leden van ondernemingsraden en personeelsvertegenwoordigend overleg. In de verschillende hoofdstukken worden welzijnsaspecten door deskundigen belicht. Zo wordt door

drs. Adrienne Hubert in hoofdstuk 5 ingegaan op ongewenste omgangsvormen op het werk. Andere hoofdstukken gaan over: werkdruk en werkstress, RSI en burn-out, arbeidsconflicten, agressie en geweld, leeftijdsbewust personeelsbeleid en de balans tussen werk en privé.

Bron: Praktijkboek Welzijn en Informatie 2003/2004 (2003). R. Laan, J. Meyer, N. Poll & I. van Werven (red.). Alphen aan den Rijn: Kluwer. ISBN: 9013007090

Zorgen over Agressie

De maatschappij verhardt. Mensen zijn mondiger, maar ook brutaler. Dit vindt zijn weerslag in de wijze waarop werknemers, die in contact met publiek of klanten staan, worden benaderd. Maar liefst de helft van de werknemers in de gezondheidszorg heeft ervaring met agressie en geweld op het huidige werk. Dit is veel meer dan in andere sectoren, zo blijkt uit de evaluatie van de Arbowet. Met het project ’Veiligezorg’ is de sector een tegenoffensief gestart.

In een onlangs verschenen artikel in ArboInformatie (Kluwer) gaat Adrienne Hubert in op agressie van patiënten en bezoekers. Aan bod komen ondermeer soorten agressie en risicofactoren bij medewerkers en instellingen. Ook wordt stilgestaan bij de maatregelen die de sector tot dusver getroffen heeft, om agressie een halt toe te roepen.

"Je moet elkaar toch wel kunnen aanraken op het werk!?"

Een werkneemster heeft narigheid met een ontevreden klant. ‘Trek het je maar niet aan hoor’ zegt een mannelijke collega en legt even een arm om haar schouder. Ondertussen begint de leidinggevende te piekeren. Is dit collegiale steun? Bloeit er iets moois tussen die twee? Of is hier sprake van seksuele intimidatie? Moet ik haar vragen of ze het wel prettig vindt? Moet ik tegen hem zeggen dat hij z’n handen thuis moet houden? Waar bemoei ik me eigenlijk mee?

Wat verwacht de Arbowet ook al weer precies? In een artikel dat Adrienne Hubert schreef voor uitgeverij Kluwer wordt hierop ingegaan. Het artikel verschijnt ondermeer in 'ArboInformatie' en 'Sociaal Beleid'.

Mobbing, een extreme vorm van Sociale Stress.

Adrienne B. Hubert

Sociale stressoren zijn in studies naar werkstress lange tijd veronachtzaamd. Sociale stress wordt veroorzaakt door de wijze waarop medewerkers met elkaar omgaan.

In dit artikel dat is verschenen in het themanummer 'Stress' van het Belgische wetenschappelijk tijdschrift 'InterAxis' neemt Adrienne Hubert, het in België erg trendy onderwerp van pesten op het werk, oftewel ‘mobbing’, onder de loep. Daarbij komen zowel verschillende soorten mobbing en mogelijke oorzaken ervan, als gevolgen en remedies aan bod. Bovendien wordt ingegaan op verschillende manieren om ongewenste omgangsvormen in kaart te brengen.

U vindt het artikel op www.pestenophetwerk.tk

U kunt het artikel ook downloaden via internet: http://www.interaxis.org/

In november 2002 ontving de Tweede Kamer van staatssecretaris Rutte van Sociale Zaken en Werkgelegenheid het onderzoeksrapport:

'Arbeidsconflicten en arbeidsuitval'

Hubert, A.B., Veerman, T.J.

Begin november 2001 is de Commissie Psychische Arbeidsongeschiktheid met haar aanbevelingen voor een verbetering in preventie en reïntegratie bij verzuim vanwege psychische klachten naar buiten gekomen. Het onderzoek 'arbeidsconflicten en arbeidsuitval', dat Hubert Consult in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft uitgevoerd, vormt een inhoudelijke onderbouwing voor onderdelen van een kabinetsreactie op deze aanbevelingen. Het betreft een snelle scan van bestaande kennis in literatuur en bestanden over: Het vóórkomen van arbeidsconflicten in de beroepsbevolking, de relatie met arbeidsuitval, risicokenmerken van organisaties, risicogroepen, en de maatregelen die werknemers en werkgevers thans treffen om arbeidsconflicten op te lossen.

Bestelinformatie:

Als opdrachtgever/relatie van Hubert Consult krijgt u desgewenst het rapport kosteloos in PDF-formaat per e-mail toegezonden.

Stuurt u hiertoe een e-mail aan: nieuwsbrief@hubertconsult.nl met als Onderwerp: 'rapport arbeidsconflicten toezenden'.

Eerste wereldwijde boek over pesten op het werk
Bullying and Emotional Abuse in the Workplace

International Perspectives in Reseach and Practice

Met bijdragen uit: Europa, Amerika, Australië en Zuid Afrika.

Nederland is vertegenwoordigd met het hoofdstuk: 'To Prevent and Overcome

Undesirable Interaction: a Systematic Approach Model', geschreven door

A.B. Hubert, Hubert Consult.

Over the last decade or so research into bullying, emotional abuse and harassment at work, as distinct from harassment based on sex or race and primarily of a non-physical nature, has emerged as a new field of study. Two main academic streams have emerged: a European tradition applying the concept of 'mobbing' or 'bullying' and the American tradition, primarily identified through concepts such as emotional abuse and mistreatment.

In addition, research in this field has als started in Australia and South Africa. All are brought together in this work, in a synthesis of research and analysis of practice in the field.

Orderinformation: Taylor & Francis,

Tel +44 (0)2078422240

ISBN 0-415-25359-4